योग ग्रंथ पाठ  3. : 6 th MARCH ‘ 2024 .  ध्वनी फीत. 

ध्वनिफीत ऐकण्यासाठी वर क्लीक करा. 

साध्य आणि साधन - साधकत्वातील प्रगती - साधकाचा क्रम विकास .

अभ्यास :

करुणा सर्वाभूती*   जिव्हे नामस्मृती*|

*नित्य शोधणे सत्संगती*|  या नाव अभ्यास*||१ ||

*यथाभावे कीर्तन करावे*|  *दैवाचे वैभव नाचावे*|

*सत्किर्तन ऐकावे      या नाव अभ्यास*

अभ्यास केवळ आध्यात्मिक नसून व्यवहारातही चांगुलपणा कसा मिळवावा याचे तत्वच दिले आहे.

चांगले जगण्याचा पाया म्हणजे अभ्यास. हा संस्कृतमधला एक अर्थ. 

पुन्हा पुन्हा वर्तन करुन आत्मसात करणे….        तसेच चांगल्याची आस म्हणजे अभ्यास. 

यशस्वी जीवनासाठी,  अभ्यास महत्वाचा. 

प्रपंच परमार्थाच्या आड येत नाही

समर्थांनी मानवी जीवनाचा आणि परमार्थाचा समन्वय साधला आणि प्रपंच परमार्थाच्या आड येत नाही असे ठामपणे सांगितले म्हणूनच ते म्हणतात -

आधी प्रपंच करावा नेटका।

मग घ्यावे परमार्थ विवेका ।।

माणसाची सहजप्रवृत्ती प्रपंच नदीबरोबर वाहण्याची आहे. पण नदीच्या प्रवाहाला स्वत:चा उगम पाहाण्याचे भाग्य नसते. अनेक जन्माच्या सुकृत्याने जेव्हा मानव जन्म प्राप्त होतो तेव्हा त्याला बुद्धी मिळते. त्या बुद्धीच्या साहाय्याने मानवाला प्रपंचनदीचा प्रवाह पाहण्याचे भाग्य प्राप्त होते. म्हणजेच 'मी' कोण? कुठून आलो? ह्या प्रश्नांचा विचार करण्याचे सामर्थ्य त्याचे ठाई येते. 

भक्ती आणि ज्ञान 

यांचा झगडा निर्माण होऊ शकत नाही इतकी भक्ती श्रेष्ठ आहे.  हे कांही नवतत्वज्ञानाचें नवे मत किंवा पालटलेली धारणा नव्हे. ज्ञान हा लांबचा रस्ता, एका अर्थाने अपूर्ण, हे बुध्दीवादी मानतो.. श्रध्दा ही शंका रहित अवस्था त्याला पेलणारी वस्तु नाही, हे तो कबूल करतो. ज्ञान आधारित श्रद्धा  हा उत्तम पर्याय. 

माणूस आतून सुरक्षित पाहिजे. आंतरिक सुरक्षितता असली, तर बाहेरील  कोणतीही ताकद , प्रलोभने

माणसाला वाकवू शकत नाहीत.  आंतरिक सुरक्षितता श्रध्देतून व चांगल्या निश्चयातून अवतरते. 

काही लोकांना श्रद्धा हि वृत्ती स्वाभाविक असते, काहींना ती मिळवावी लागते. 

परमार्थात ज्ञानी माणसावरील श्रद्धा खूप महत्वाची असते. 

क्रमशः आपण काही संकल्पना समजून घेण्याचे चिंतन करीत आहोत. 

विजय रा. जोशी.